Al bijna 25 jaar vormen de zestien longartsen in onze provincie de Maatschap Friese Longartsen. Deze bundeling van krachten is uniek in Nederland én geeft de kwaliteit van zorg een flinke impuls. ‘Onze samenwerking bevordert de uitwisseling van kennis en biedt mogelijkheden voor verdere specialisatie’, benadrukken de drie longartsen van het Antonius Ziekenhuis in Sneek. ‘Daardoor krijgt de patiënt hoogwaardige zorg dichtbij huis.’

Een longarts onderzoekt en behandelt alle mogelijke klachten van de luchtwegen: van kortademigheid en hoesten tot pijn op de borst en het ophoesten van slijm. Vanwege hun centrale locatie in het lichaam zijn longaandoeningen vaak lastig te diagnosticeren. ‘De luchtwegen bevinden zich tussen het hoofd en de buik en pal naast het hart. Longklachten kunnen dus allerlei oorzaken hebben’, licht longarts Wim Evers toe.

Longschade
Een veelvoorkomende aandoening die de longartsen behandelen betreft COPD. Vrij vertaald gaat het hierbij om een chronische vernauwing van de luchtwegen. ‘COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem, ook wel bekend als rek uit de longen’, verduidelijkt longarts Eelco Fokkema.
Om een goed beeld te krijgen van de longen, wordt vaak longfunctieonderzoek verricht. ‘Daarbij meten we bijvoorbeeld de longinhoud, de weerstand en gevoeligheid van de luchtwegen en de zuurstofopname in het bloed’, verklaart longarts Pieter Roelofs. Hoewel medicijnen of therapieën de klachten enigszins kunnen verlichten, is de longschade onomkeerbaar. Zijn advies? ‘Niet roken, want daarmee wordt de kans op COPD veel kleiner.’

Niet roken
Diezelfde tabaksrook is eveneens verantwoordelijk voor een andere, vaak nog ernstiger aandoening: longkanker. Want ondanks alle medische vooruitgang is de overlevingskans voor deze groep patiënten na vijf jaar amper vijftien procent. ‘Tenzij je er vroeg bent, is longkanker in veel gevallen dodelijk’, verklaren de Sneker longartsen. Zij hebben drie adviezen om aan dit tragische lot te ontsnappen: ‘Niet roken, niet roken en ten derde: niet roken…’
Hoe vaak de diagnose longkanker ook wordt gesteld, je raakt er nooit aan gewend, benadrukt Evers. Maar hoe kun je al die slechtnieuwsgesprekken voeren zonder meegesleurd te worden door alle emoties? ‘Door betrokkenheid te tonen en tegelijkertijd afstand te bewaren. Die balans is zeer belangrijk.’
De diagnose longkanker wil niet zeggen dat alle hoop is vervlogen, integendeel. Chemobehandelingen, bestralingen of een operatie kunnen de levensverwachting en kwaliteit van leven verlengen. Zelfs als de vooruitzichten ronduit slecht zijn, proberen de Sneker longartsen ondersteuning te bieden. ‘Bijvoorbeeld door het lichamelijke lijden te verzachten’, licht Roelofs toe. ‘Ook in dat stadium proberen we iets zinvols bij te dragen, dát is onze uitdaging.’

Consulenten
Door de vergrijzing en de schadelijke effecten van roken is de vraag naar longgeneeskundige zorg de laatste jaren fors toegenomen. Om die groeiende patiëntenstroom het hoofd te kunnen bieden, worden de longartsen ondersteund door verpleegkundig consulenten. ‘Zij informeren de patiënt over het ziektebeeld en de behandeling, verzorgen nascholingen en leggen huisbezoeken af. Consulenten zijn laagdrempelige vraagbaken.’
Ook in organisatorisch opzicht krijgt de Maatschap Friese Longartsen ondersteuning in de persoon van beleidsmedewerker Ageeth Hodes. ‘Omdat ik me op de uitvoerende en beleidsmatige zaken richt, kunnen de longartsen zich concentreren op hun primaire taak: patiëntenzorg.’

Volwaardig
In de nabije toekomst zullen ook de Sneker longartsen hun vleugels naar Emmeloord uitspreiden. De polikliniek in de polder beschikt vanaf eind december over volwaardige röntgenfaciliteiten en voldoet daarmee aan de kwaliteitseisen van de Sneker longartsen. ‘Vanaf begin volgend jaar zullen we in Emmeloord per toerbeurt een wekelijks spreekuur verzorgen’, belooft Fokkema.
Eind deze maand staat er eveneens een heuglijke gebeurtenis op het programma: de ingebruikname van de geheel vernieuwde poli Longziekten. ‘Het wordt een stuk ruimer en frisser’, verzekeren de longartsen. ‘Straks zitten alle secretaresses, consulenten en longartsen bij elkaar. Die kortere lijnen komen de kwaliteit van zorg zeker ten goede.’
Meer weten over longziekten en het werk van de Sneker longartsen? Kijk dan op www.frieselongartsen.nl.

Sneeker Nieuwsblad, 18 september 2008, Tjerk Ykema